Atatürk Ve Ramazan Ayı | Tweet
Published in Turkey 
- Social interactions and entertainment - 2 - 30 May 17 11:11
Ramazan gelir gelmez ince saz heyeti Çankaya Köşkü’ne giremezdi. Kandil geceleri de saz çaldırmazlardı. Sadece beni huzurlarına çağırır, Kur’an–ı Kerim’den bazı sureler okuturlardı. Ben okurken gözleri bir noktaya takılır, derin bir huÅŸu ile dinlerlerdi.†Bu sözler Çankaya Köşkü’nde uzun yıllar CumhurbaÅŸkanı Mustafa Kemal Atatürk’ün saz heyetinin baÅŸkanlığını yürüten Binbaşı Hafız YaÅŸar Okur’a ait.Â
Ramazan’da Kur’an–ı Kerîm dinleyen Atatürk, kendi mak***** ait saz heyetini bir ay boyunca huzura kabul etmiyor ve ülke genelinde ÅŸehitler için mevlit okutuyordu. “Atatürk’ün Ä°slam anlayışı Türk Müslümanlığına daha yakındır.†diyen Marmara Ãœniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Ãœyesi Prof. Dr. Süleyman BeyoÄŸlu, ÅŸu yorumu yaptı: “Toplumumuzda Ramazan’ın gereklerini yerine getirenlere saygı duyulurdu. Atatürk öyle yapardı.†Cumhuriyetin ilk yıllarında Çankaya Köşkü Ä°nce Saz Heyeti ÅžefliÄŸi görevini yürüten Binbaşı Hafız YaÅŸar Okur, hatıralarında, Atatürk için Ramazan’ın ifade ettiÄŸi deÄŸeri ayrıntılarıyla anlatıyor.Â
Hafız YaÅŸar Okur, Atatürk’le On BeÅŸ Yıl Dini Hatıralar adlı eserinde Ramazanların Atatürk için önemini şöyle ifade ediyor: “Ben Kur’an–ı Kerim okurken ruhen çok mütelezziz olduÄŸu her halinden anlaşılırdı. Bayramın birinci günü akÅŸamı Çankaya Köşkü’ne davet ediliriz, geç vakitlere kadar huzurlarından ayrılmazdık ve namütenahi iltifatlarına mazhar olurduk.â€Â
Hafız YaÅŸar, Atatürk’ün Ramazan ayında Hacı Bayram Veli ve Zincirlikuyu camilerinde ÅŸehitlerimizin ruhuna hatm–i ÅŸerif okunmasını emrettiÄŸini hatırlatarak, ÅŸunları kaydediyor: “O günlerde civar kasaba ve köylerden gelenlerle de cami hıncahınç dolardı. Atamın emirleriyle ÅŸehitlerimizin ruhuna hediye edilen bu hatm–i ÅŸerif kıraatlerinde ilahi naÄŸmeler cami duvarlarında ihtizazlar yaparak dalga dalga yayılırdı. Bu sırada cemaat huÅŸu içinde dinler, ÅŸehit kardeÅŸlerinin, babalarının ve dedelerinin ruhlarının istirahatı için dua ederler, sıcak gözyaÅŸları dökerlerdi.â€Â
Müzik Ansiklopedisi Yayınları arasında çıkan ve Halil ErdoÄŸan Cengiz tarafından hazırlanan Riyaset–i Cumhur Ä°nce Saz Hey’eti Åžefi Binbaşı Hafız YaÅŸar Okur’un Anıları–(1924–1938) isimli kitapta da Atatürk’ün Ramazan ayına ait yaÅŸantısından ilginç örnekler yer alıyor.Â
YaÅŸar Okur’un, burada anlattığı bir hatırası Atatürk’ün Mevlid–i Åžerif’i bölümlerine kadar bilecek kadar bilgiye sahip olduÄŸunun göstergesi: “Bir gün beni huzuruna davet etti. Sure–i Yusuf’tan bir sahife okumaklığımı söyledi ve okudum. Atatürk derin bir müşahedeye vardı. Sessiz sedasız dalgın ve kendinden geçiyordu. Kıraatı (okumayı) müteakip pek sevdiÄŸi Süleyman Çelebi’nin Mevlit’inin Viladet bahrini (bölümünü) okumamı söyledi. Okudum. Çok mütehassis oldular. Ve Mevlid’i ne zamandan beri okuduÄŸumu ve hafızlığımın tarihini sordu...â€Â
Ä°badethanelerin cahil görevlilerin elinden alınıp ehline verilmesini sık sık dile getiren Atatürk’ün camiler hakkındaki düşünceleri de camileri sadece ibadet için görenlerden farklı olduÄŸunu gösteriyor. Hafız YaÅŸar bu konuda hatıralarında şöyle diyor: “O (Atatürk) camileri ibadet için olduÄŸu kadar, düşünmek, meÅŸveret etmek için de birer mukaddes yer olarak telakki ederdi. Peygamber Efendimiz’den de büyük bir takdirle bahsederdi. O devirler için hep ‘Hazret–i Peygamber’in zaman–ı saadetlerinde’ diye iyi devlet adamı, iyi bir baÅŸkumandan olduÄŸunu da sık sık tekrarlardı.†Hafız YaÅŸar, Atatürk’ün Beylerbeyi Dergahı Åžeyhi Seyyid Efendi’nin torunu ve Nesip Efendi’nin kızı Nebile’ye Kur’an okuttuÄŸuna dikkat çekiyor: “Bayan Nebile’nin sesi gayet güzel ve muhrik idi. Küçüklüğünden beri tekkelerinde dinî musiki ile ülfet etmiÅŸ olduÄŸundan o muhrik sesiyle bazı geceler Atatürk’ün huzurunda Yâsin Sûresi’ni okur, Atatürk’ün gözleri yaÅŸarırdı ve çok mütehassis olurdu. Ve Bayan Nebile’yi çok severdi.â€Â
Atatürk’ün Türkiye’yi ziyaret eden Ä°ran ÅžehinÅŸahı Pehlevi için kendisine Kerbela ÅŸehadetine ait mersiye okuttuÄŸunu anımsatan Hafız Yazar, bu olayı şöyle anlatıyor: “Beylerbeyi Sarayı’nda ÅžehinÅŸah Hazretleri’nin ÅŸerefine verilen ziyafette iki yüz kiÅŸi vardı. Atamın emirleriyle ben de bu ziyafette bulunmuÅŸtum. Riyaset–i Cumhur Orkestrası Heyeti marÅŸlar terennüm ediyordu. ÅžehinÅŸah Pehlevi Hazretleri, salonun ayrı yüksek bir locasında Atatürk’le beraber oturuyordu. Bir aralık Atatürk, seryaver bey vasıtasıyla beni huzurlarına çağırttı. Kemal–i tanzimle giderek ÅžehinÅŸah Pehlevi Hazretleri’nin ellerini öptüğüm zaman Atatürk, ‘Bu benim hafızımdır.’ diyerek müsaadeleriyle yanına oturttu. Biraz istirahat ettikten sonra Atatürk, Kerbela ÅŸehadetine ait bir mersiye okumamı söyledi. Emirleri üzerine ÅŸu mersiyeyi okudum: Kurretü’l–ayn–ı Habib–i Kibriyasın ya Hüseyn/Nur–ı çeÅŸm–i Åžah–ı Merdan Murtazasın ya Hüseyn.â€Â
Atatürk’ün her yıl Çanakkale ÅŸehitleri için mevlit okutturduÄŸuna dikkat çeken Hafız YaÅŸar, bunun için kendilerine Gülcemal vapurunun tahsis edildiÄŸini yazıyor.Â
Atatürk, dinî konularda Ä°nönü’ye göre daha hassastıÂ
Marmara Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Süleyman Beyoğlu, Atatürk’ün İnönü’ye göre dini konularda daha hassas olduğuna dikkat çekerek, bu hassasiyetin annesi Zübeyde Hanım’dan kaynaklandığına dikkat çekiyor. Atatürk’ün dinî yaşayanlara saygı gösterdiğini dile getiren Beyoğlu şu örneği veriyor: “Dinî konularda çok hassastı. Örneğin Mareşal Fevzi Çakmak geldiğinde Atatürk’ün sofrasında içki bulunuyorsa kaldırtırdı. Karşısındaki kişiye saygı gösterirdi.†Atatürk’ün dini yaşama noktasında daha rahat olduğu görüşüne katılan Prof. Dr. Beyoğlu, “Ramazan ayında Kur’an ve mevlit okuturdu. Bunu yaverinin yazmış olduğu günlükten veya başka eserlerden anlayabilirsiniz. Atatürk bu tür konularda İnönü’ye göre daha rahat davranırdı. Yaşadıklarını dışa yansıtırdı. İnönü ise hayatına din işlerini karıştırmamak isterdi. Bu tür konuların, yanında dahi konuşulmasına müsaade etmezdi. Bu tür ibadetler kapalı kapılar ardında yapılmalı, duyulmamalı şeklinde düşünürdü.†değerlendirmesini yapıyor. Bu farklılığın Atatürk ve İnönü’nün İslam’a bakış açılarının farklılığından kaynaklandığının altını çizen Beyoğlu, sözlerine şöyle devam ediyor: “Annesinin etkisiyle Atatürk Kur’an veya mevlit okutmaktan hoşlanırdı. Adeta zevk alırdı. İnönü’de ise bu tür bir olay söz konusu değil. İnönü’nün sadece hanımı dindar. Bunu torunlarının yazmış olduğu kitaplarda görebilirsiniz. Atatürk’ün İslam anlayışı Türk Müslümanlığına daha yakındır. Ramazan’ın gereklerini yerine getiremesen de yerine getirenlere saygı göster anlayışı söz konusu...
Ramazan’da Kur’an–ı Kerîm dinleyen Atatürk, kendi mak***** ait saz heyetini bir ay boyunca huzura kabul etmiyor ve ülke genelinde ÅŸehitler için mevlit okutuyordu. “Atatürk’ün Ä°slam anlayışı Türk Müslümanlığına daha yakındır.†diyen Marmara Ãœniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Ãœyesi Prof. Dr. Süleyman BeyoÄŸlu, ÅŸu yorumu yaptı: “Toplumumuzda Ramazan’ın gereklerini yerine getirenlere saygı duyulurdu. Atatürk öyle yapardı.†Cumhuriyetin ilk yıllarında Çankaya Köşkü Ä°nce Saz Heyeti ÅžefliÄŸi görevini yürüten Binbaşı Hafız YaÅŸar Okur, hatıralarında, Atatürk için Ramazan’ın ifade ettiÄŸi deÄŸeri ayrıntılarıyla anlatıyor.Â
Hafız YaÅŸar Okur, Atatürk’le On BeÅŸ Yıl Dini Hatıralar adlı eserinde Ramazanların Atatürk için önemini şöyle ifade ediyor: “Ben Kur’an–ı Kerim okurken ruhen çok mütelezziz olduÄŸu her halinden anlaşılırdı. Bayramın birinci günü akÅŸamı Çankaya Köşkü’ne davet ediliriz, geç vakitlere kadar huzurlarından ayrılmazdık ve namütenahi iltifatlarına mazhar olurduk.â€Â
Hafız YaÅŸar, Atatürk’ün Ramazan ayında Hacı Bayram Veli ve Zincirlikuyu camilerinde ÅŸehitlerimizin ruhuna hatm–i ÅŸerif okunmasını emrettiÄŸini hatırlatarak, ÅŸunları kaydediyor: “O günlerde civar kasaba ve köylerden gelenlerle de cami hıncahınç dolardı. Atamın emirleriyle ÅŸehitlerimizin ruhuna hediye edilen bu hatm–i ÅŸerif kıraatlerinde ilahi naÄŸmeler cami duvarlarında ihtizazlar yaparak dalga dalga yayılırdı. Bu sırada cemaat huÅŸu içinde dinler, ÅŸehit kardeÅŸlerinin, babalarının ve dedelerinin ruhlarının istirahatı için dua ederler, sıcak gözyaÅŸları dökerlerdi.â€Â
Müzik Ansiklopedisi Yayınları arasında çıkan ve Halil ErdoÄŸan Cengiz tarafından hazırlanan Riyaset–i Cumhur Ä°nce Saz Hey’eti Åžefi Binbaşı Hafız YaÅŸar Okur’un Anıları–(1924–1938) isimli kitapta da Atatürk’ün Ramazan ayına ait yaÅŸantısından ilginç örnekler yer alıyor.Â
YaÅŸar Okur’un, burada anlattığı bir hatırası Atatürk’ün Mevlid–i Åžerif’i bölümlerine kadar bilecek kadar bilgiye sahip olduÄŸunun göstergesi: “Bir gün beni huzuruna davet etti. Sure–i Yusuf’tan bir sahife okumaklığımı söyledi ve okudum. Atatürk derin bir müşahedeye vardı. Sessiz sedasız dalgın ve kendinden geçiyordu. Kıraatı (okumayı) müteakip pek sevdiÄŸi Süleyman Çelebi’nin Mevlit’inin Viladet bahrini (bölümünü) okumamı söyledi. Okudum. Çok mütehassis oldular. Ve Mevlid’i ne zamandan beri okuduÄŸumu ve hafızlığımın tarihini sordu...â€Â
Ä°badethanelerin cahil görevlilerin elinden alınıp ehline verilmesini sık sık dile getiren Atatürk’ün camiler hakkındaki düşünceleri de camileri sadece ibadet için görenlerden farklı olduÄŸunu gösteriyor. Hafız YaÅŸar bu konuda hatıralarında şöyle diyor: “O (Atatürk) camileri ibadet için olduÄŸu kadar, düşünmek, meÅŸveret etmek için de birer mukaddes yer olarak telakki ederdi. Peygamber Efendimiz’den de büyük bir takdirle bahsederdi. O devirler için hep ‘Hazret–i Peygamber’in zaman–ı saadetlerinde’ diye iyi devlet adamı, iyi bir baÅŸkumandan olduÄŸunu da sık sık tekrarlardı.†Hafız YaÅŸar, Atatürk’ün Beylerbeyi Dergahı Åžeyhi Seyyid Efendi’nin torunu ve Nesip Efendi’nin kızı Nebile’ye Kur’an okuttuÄŸuna dikkat çekiyor: “Bayan Nebile’nin sesi gayet güzel ve muhrik idi. Küçüklüğünden beri tekkelerinde dinî musiki ile ülfet etmiÅŸ olduÄŸundan o muhrik sesiyle bazı geceler Atatürk’ün huzurunda Yâsin Sûresi’ni okur, Atatürk’ün gözleri yaÅŸarırdı ve çok mütehassis olurdu. Ve Bayan Nebile’yi çok severdi.â€Â
Atatürk’ün Türkiye’yi ziyaret eden Ä°ran ÅžehinÅŸahı Pehlevi için kendisine Kerbela ÅŸehadetine ait mersiye okuttuÄŸunu anımsatan Hafız Yazar, bu olayı şöyle anlatıyor: “Beylerbeyi Sarayı’nda ÅžehinÅŸah Hazretleri’nin ÅŸerefine verilen ziyafette iki yüz kiÅŸi vardı. Atamın emirleriyle ben de bu ziyafette bulunmuÅŸtum. Riyaset–i Cumhur Orkestrası Heyeti marÅŸlar terennüm ediyordu. ÅžehinÅŸah Pehlevi Hazretleri, salonun ayrı yüksek bir locasında Atatürk’le beraber oturuyordu. Bir aralık Atatürk, seryaver bey vasıtasıyla beni huzurlarına çağırttı. Kemal–i tanzimle giderek ÅžehinÅŸah Pehlevi Hazretleri’nin ellerini öptüğüm zaman Atatürk, ‘Bu benim hafızımdır.’ diyerek müsaadeleriyle yanına oturttu. Biraz istirahat ettikten sonra Atatürk, Kerbela ÅŸehadetine ait bir mersiye okumamı söyledi. Emirleri üzerine ÅŸu mersiyeyi okudum: Kurretü’l–ayn–ı Habib–i Kibriyasın ya Hüseyn/Nur–ı çeÅŸm–i Åžah–ı Merdan Murtazasın ya Hüseyn.â€Â
Atatürk’ün her yıl Çanakkale ÅŸehitleri için mevlit okutturduÄŸuna dikkat çeken Hafız YaÅŸar, bunun için kendilerine Gülcemal vapurunun tahsis edildiÄŸini yazıyor.Â
Atatürk, dinî konularda Ä°nönü’ye göre daha hassastıÂ
Marmara Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Süleyman Beyoğlu, Atatürk’ün İnönü’ye göre dini konularda daha hassas olduğuna dikkat çekerek, bu hassasiyetin annesi Zübeyde Hanım’dan kaynaklandığına dikkat çekiyor. Atatürk’ün dinî yaşayanlara saygı gösterdiğini dile getiren Beyoğlu şu örneği veriyor: “Dinî konularda çok hassastı. Örneğin Mareşal Fevzi Çakmak geldiğinde Atatürk’ün sofrasında içki bulunuyorsa kaldırtırdı. Karşısındaki kişiye saygı gösterirdi.†Atatürk’ün dini yaşama noktasında daha rahat olduğu görüşüne katılan Prof. Dr. Beyoğlu, “Ramazan ayında Kur’an ve mevlit okuturdu. Bunu yaverinin yazmış olduğu günlükten veya başka eserlerden anlayabilirsiniz. Atatürk bu tür konularda İnönü’ye göre daha rahat davranırdı. Yaşadıklarını dışa yansıtırdı. İnönü ise hayatına din işlerini karıştırmamak isterdi. Bu tür konuların, yanında dahi konuşulmasına müsaade etmezdi. Bu tür ibadetler kapalı kapılar ardında yapılmalı, duyulmamalı şeklinde düşünürdü.†değerlendirmesini yapıyor. Bu farklılığın Atatürk ve İnönü’nün İslam’a bakış açılarının farklılığından kaynaklandığının altını çizen Beyoğlu, sözlerine şöyle devam ediyor: “Annesinin etkisiyle Atatürk Kur’an veya mevlit okutmaktan hoşlanırdı. Adeta zevk alırdı. İnönü’de ise bu tür bir olay söz konusu değil. İnönü’nün sadece hanımı dindar. Bunu torunlarının yazmış olduğu kitaplarda görebilirsiniz. Atatürk’ün İslam anlayışı Türk Müslümanlığına daha yakındır. Ramazan’ın gereklerini yerine getiremesen de yerine getirenlere saygı göster anlayışı söz konusu...
Support
TAGUDARAnilOzturkComments (2)
Facebook
Instagram
Discord
Reddit