Atatürk'ün Son 100 Günü | Tweet
Published in Turkey 
- Social interactions and entertainment - 7 - 30 Oct 17 08:12
Hala Gazetemize Abone Değilseniz abone olursanız sevinirimAvrupadan doktor getirildiğinde iş işten geçmiş olacaktı, Mustafa Kemal, yaşamının son günlerine giriyordu...
31 Temmuz 1938
1 Temmuz günü önce Dr. Eppinger İstanbula geldi ve diğer meslektaşını beklemeden hemen Atatürkü muayene etti. İlk tepkisi, kötü bir Fransızcayla Un cas triste (Güç bir vaka) demek oldu.
Türk ve yabancı hekimler bir arada toplanıp, son bir rapor yazmaya koyuldular. Adeta her kafadan bir ses çıkıyordu. Doktorlar o günkü raporda Atatürkte bir siroz vardır ifadesini ilk kez bu netlikte yazdılar. Raporun sonundaki ifade ise aynen şöyleydi:Sonuç, ciddi ve vahimdir.
2 Eylül 1938
Ağustos ayı boyunca Atatürkün hastalığı ilerlemesini sürdüşmüş, eylül ayı başında ise karnındaki suyun şırıngayla alınması artık zorunlu hale gelmişti. Biriken suyun miktarı 10-12 litreyi bulmuştu. Bu yüzden Atatürkün nefesi daralıyor, sıkıntısı dayanılmaz bir hal alıyordu. Doktorları, Fissengernin üçüncü kez çağrılmasını ve onun huzurunda şırıngayla karından su alınmasını kararlaştırdılar.
7 Eylül 1938
7 Eylül günü Doktor Fissenger, üçüncü kez İstanbula geldi ve Dolmabahçe Sarayında Atatürkü muayene etti. Ama durumunu hiç beğenmedi, Aziz hastamı daha iyi bulacağımı tahmin ederek çok neşeli gelmiştim dedi.
Artık Atatürk ıstıraba dayanamaz hale gelmişti. Karında toplanan suyun derhal alınmasını istiyordu. O güne kadar bu işlemi mümkün olduğunca geciktirmeye çalışan doktorları sonunda boyun eğdiler.
8 Eylül 1938
Ponksiyon, yani karından su çekme işlemi hemen ertesi gün Dr. Mim Kemal Öke tarafından yapıldı. Dr. Fissenger ile Dr. Neset Ömer İrdelp de operasyon sırasında nezaret ettiler. Sonralan, Dr. İrdelp, Mim Kemal Ökenin o gün Bu müdahaleyi uygun olmayan koşullarda yaptık dediğini aktaracak ve onu sorumluluktan kaçmakla suçlayacaktı.
Bu tartışmalar arasında karından tam 12 litre kadar su çekildi. Çıkan suyun neredeyse bir tenekeyi dolduracak kadar olması herkesi şaşkına çevirmişti. Ama Atatürk rahatlamış, günlerdir ilk kez derin bir ohh çekmişti.
12 Eylül 1938
Yapılan ponksiyon nispeten rahatlık vermekle beraber ahvali umumiyelerinde derhal dermansızlık husule getirdi. O büyük adam yatak içinde sanki saatten saate küçülür gibi bir hal almıştı. Günler geçtikçe adeta bir deri bir kemik kalmakta idi. Fakat o halde bile yine muntazaman tıraş oluyor, muntazaman sabah gazetelerini takip ediyor ve devlet işlerini görüyor, kararnameleri imzalıyorlardı.
20 Eylül 1938
Artık bir tek isteği vardı:
29 Ekimde Ankarada olmak...
Geçen yıl nasıl da coşkuyla kutlanmıştı. Gerçi o zaman da hüzünlü yüzü, yorgun bedeni dikkati çekmişti, ama alandaki coşku ona taze kan vermişti.
Simdi, kurduğu Cumhuriyetin 15. yılı yaklaşıyordu. Bütün arzusu bu törenlerde Ankarada olmak, Başkentiyle son bir kez kucaklaşmaktı. Ankara da o günlerde onun için hazırlanıyordu. Stadyum merdivenlerini çıkamayacağı düşünülerek alelacele bir merdiven yaptırılmıştı. Hatta bir de özel kürsü hazırlanmış, bir yere yaslanırken, ayakta gibi görünebileceği şekilde hazırlık yapılmıştı.
21 Eylül 1938
21 Eylül günü Dr. Mim Öke Atatürkün karnından ikinci kez su aldı. Bu kez de 12 litre su çıktı. Bu operasyon onun için asıl öldürücü darbeydi.
1-11 Ekim 1938
Artık kritik günlere girilmişti. Her an bir sürpriz bekleniyordu. Bu yüzden Atanın her hareketi izleniyor, ateşi, nabzı sürekli ölçülüp, kaydediliyor, kapısında nöbet tutuluyor, yakınları başucundan ayrılmıyorlardı.
Ekime girilirken Atatürk, hâlâ ilk hafif komanın etkisindeydi. Derin uykular uyuyor, sabahları bitkin uyanıyordu. Artık gece inlemelerini, sayıklamaları, hafıza kayıplarını kendisine söylemiyorlardı.
13 Ekim 1938
13 Ekim Perşembe günü yeni bir karından su alma operasyonu kapıya dayandı. Doktorları toplu olarak muayene ettiler ve ponksiyona karar verdiler.
16 Ekim 1938
Doktorlar kendisine bir enjeksiyon yapmakla beraber, küçük buz parçaları da yutturmaya başladılar. Biraz sonra öğürtü kesilmişti.
Hasan Rıza Soyak (genel sekreteri)
Beni kaldırınız dedi. Halbuki tam aksine yatırınız demek istiyordu. Yatırdık. Ben, baş ucuna sokularak, Buz iyi geldi mi efendim diye sordum; Evet cevabını verdi ve akabinde kendisini kaybetti.
19 Ekim 1938 / Ölüm, ondan korktu
Herkes korkunç finali bekliyordu.
Ama korkulan olmadı. 4. gün Atanın durumunda nispî bir iyileşme gözlendi. 19 Ekim Çarşamba günü, yatmakta olduğu büyük karyola, çarşaflarıyla birlikte, küçük bir karyolayla değiştirildi. Aynı gün öğleden sonra kendisinden istenen bazı hareketleri yapabildiği görüldü. Dilini göstermesi istenince dilini gösterdi. Mucizeydi. Bir doktorunun deyişiyle ölüm, ondan korktu.
29 Ekim 1938
Nihayet 29 Ekim geldi. O gün Cumhuriyetin 15. yaş günüydü.
Ankara Hipodromundaki törenler öncesinde Celal Bayar Atanın orduya mesajını okurken, O, sarayda kısılıp kaldığı yatağında Salih Bozoka durup durup, Ah Ankara... Ah Ankaraya gidemedik...diye yakınıyordu.
Ankara Hipodromundaki törenler öncesinde Celal Bayar Atanın orduya mesajını okurken, O, sarayda kısılıp kaldığı yatağında Salih Bozoka durup durup, Ah Ankara... Ah Ankaraya gidemedik...diye yakınıyordu. Akşam olunca havaî fişekler gökyüzünü aydınlatmaya ve patırtıları duyulmaya başlandı. Atatürk bu gürültüyle uyandı ve zile basıp sofracı Kâmili çağırdı.
Bu patırtılar nedir? diye sordu.
Sofracı Kâmil, Atatürkü üzmemiş olmak için:
Gök gürlüyor Paşam diye yanıtladı.
Atatürk, yanıtın amacını ve saflığını anlayınca dudağının kenarıyla gülümsedi ve:
Hadi, enayi... dedi.
Yaverleri ilgililere telefon edip, havaî fişek gösterisinin durdurulmasını istediler. O sırada hiç beklenmedik bir şey oldu. 29 Ekim törenlerinden dönen Kuleli Askerî Lisesi öğrencilerini taşıyan vapur Dolmabahçe önünden geçiyordu. Öğrenciler vapurdan,Atamızı görmek istiyoruz diye bağırdılar. Ardından da İstiklal Marşını ve 10. Yıl Marşını söylemeye basladılar.
Kılıç Ali (silah arkadaşı):
Atatürkün mütees ki Varol... Yaşa... sesleri göklere çıkıyor, gençlerin bu coşkun tezahüratı etrafı çınlatıyordu. Geri çekildim. Kapının önündeki paravanın arkasından Atatürke baktım. Yatağında doğrulmuş, oturuyordu. Atatürk, gözyaşlarını daha fazla tutamadı. Yanındakiler, son düşmanı ölümle savaşan bu kudretli adamın ilk kez o gün ağladığını gördüler.
7 Kasım 1938
İste son 3 güne girilmişti.
Hastalık, artık son aşamasındaydı.
Atatürk 29 Ekimden 7 Kasıma kadarki 10 günü yarı uyur, yarı uyanık vaziyette geçirdi. Genellikle kendinde değildi. Uyku arasında bazı kelimeleri belli belirsiz tekrar ediyor, ayıldıkça da süt, pirinç suyu ve meyve sularından oluşan mönüsüyle karnını doyurmaya çalışıyordu.
O günlerde canı enginar yemeği istedi. Fakat o zaman İstanbulda enginar bulunmadığından Hataya ısmarlandı. Enginarlar geldiğinde o ölüm döşeğinde, derin bir uykudaydı.
10 Kasım 1938
9 Kasımı 10 Kasıma bağlayan gece oldukça sıkıntılı geçti. Atatürke kısa aralıklarla oksijen verildi. Sabaha doğru boğazındaki hırıltılar azaldı.
Şafak doğarken sarayın dışında İstanbul, parlak ve güneşli bir sonbahar sabahına hazırlanıyordu. İçeride ise, kutsal nöbettekilerin içindeki son umut ışıkları sönmek üzereydi.
Saat 08.00de Dr. Mehmet Kâmil Berk ve Dr. Nihat Reşat Belger Atatürke glikozlu serum verdiler. O sırada yüzünün daha da solduğu ve birden gırtlağından Hiii... hiii...diye sesler çıkarmaya basladığı görüldü.
Saat 09.00 olduğunda göğsü hızla inip çıkmaya basladı.
Dünyadaki son 5 dakikasına gözleri kapalı giriyordu.
Dışarıda bütün bir ulus, endişe içinde radyo basında bekliyordu.
Savarona, son bir saygı duruşu için Dolmabahçe önüne demirlemişti.
İçeride saray tam bir sessizliğe gömülmüştü.
Odada başucunda Mehmet Kâmil Berk, bir elini karyolaya yaslamış, diğer elindeki ıslatılmış pamukla Atatürkün ağzına su vermeye çalışıyordu. Bu arada akan gözyaşları, ak bıyıklarını ıslatıyordu. Arada bir başını Operatör Mim Kemal Ökenin omzuna dayayıp, hıçkırıyordu. Ayakucunda üzüntüsünden sapsarı kesilmiş bir çehreyle Prof.Dr. Süreyya Hidayet Serter ile Dr. Abravaya Marmaralı taban reflekslerini kontrol ediyorlardı.
Prof. Dr. Akil Muhtar Özden kendinden geçmiş, odanın içinde telaşlı adımlarla durmadan dolaşıyor; hem ağlıyor, hem de mütmadiyen:
Aman yarabbi.... diye mırıldanıyordu.
Muhafız Komutanı İsmail Hakkı Tekçe ve Genel Sekreteri Hasan Rıza Soyak da yatağın sol tarafında ayakta bekleşiyorlardı Uyuşmuş, donmuş gibiydiler.
Hizmetlilerden Mehmet Mete, Rıdvan Gurari ve Rıza Tığlı ile Binbir Hanım bir kenara büzüşmüşlerdi.
Kılıç Ali ellerini kavuşturmuş, son saygı duruşundaydı:
Kılıç Ali (silah arkadaşı):
Hayatına kastedilmemesi için icabında canımızı fedaya azmetmiş olduğumuz büyük Atatürk gözümüzün önünde güpegündüz fani hayata veda edip gidiyor, herkes ellerini kavuşturmuş, büyük bir acz içinde tazimkârane bir vaziyet almış duruyor ve kimsenin elinden bir şey yapmak gelmiyordu. Aman yarabbi... Adeta dehşet içindeydik.
Bir ara Hasan Rıza dayanamadı, büyük bir teessür içinde bana:
Kılıç bak, koca bir tarih göçüyor dedi.
Saat tam 9u 5 geçiyordu.
Hasan Rıza Soyak (genel sekreteri) :Birdenbire gök mavisi gözleri açıldı ve sert bir hareketle başını sağa çevirdi. Ben de artık hıçkırıklarımı zapt edemedim. Diz çöktüm. Sağ elini ellerimin içine aldım. Öptüm ve yüzüme sürdüm.
Soyakın ardından Muhafız Komutanı İsmail Hakkı Tekçe de aynı eli öptü ve yorganın altına koydu. Bu arada Prof. Dr. Mim Kemal Öke Atatürkün açık gözlerini kapattı. Dr. Kâmil Berk de G.M.K. (Gazi Mustafa Kemal) markalı beyaz bir mendille çenesini bağladı.
Salih Bozok (yaveri) :
Hekimler büyük ölünün odasından çıktıkları zaman yüzüm kim bilir nasıl korkunç bir hal almıştı ki operatörü Mim Kemal Bey telaşlanarak: Nereye gidiyorsun diye sormaya mecbur oldu. Hiç dedim, gidiyorum. îşim bitti artık. Fakat Mim Kemal Bey bırakmadı. Kolumdan tutarak aşağı kadar indirdi. Kalbim, iki değirmen taşı arasına düşmüş bir buğday tanesi olsa ancak bu kadar ezilirdi. Ne ağlayabiliyor, ne konuşabiliyor, ne de konuşulanları anlıyordum. Bir ara büsbütün kendimden geçmişim. Odadan deli gibi fırladım. Nereye? diye arkamdan koştular. Şimdi geliyorum dedim. Bundan sonrasını hiç, ama hiç hatırlamıyorum.
Atamızı saygıyla anıyoruz ve makaleyi bitiriyoruz.
Kaynaklar
Sami Çelik - Atatürkün Son 100 Günü
Hasan Rıza Soyak - Atatürkten Hatıralar
Can Dündar - Sarı Zeybek
Hulusi Turgut - Atatürkün Sırdaşı Kılıç Alinin Anıları
Bilgilendirme
Makale bağzı parcaları icin uygun resimler bulunamamıştır o yuzden alakasız Atatürk resimleri konmuştur
Support
3MerTCaN4gece gunduzTheMathematicianCast05Cast05Cast05Cast05Cast05Cast05Cast05Cast05Cast05Cast05Cast05Cast05Cast05Cast05Cast05Comments (7)
30 Oct 17 08:13
AkinciferikKaynaklar Sami Çelik - Atatürk ün Son 100 Günü Hasan Rıza Soyak - Atatürk ten Hatıralar Can Dündar - Sarı Zeybek Hulusi Turgut - Atatürk ün Sırdaşı Kılıç Ali nin Anıları Bilgilendirme Makale bağzı parcaları icin uygun resimler bulunamamıştır o yuzden alakasız Atatürk resimleri konmuştur
Facebook
Instagram
Discord
Reddit