V სáƒáƒ£áƒ™áƒ£áƒœáƒ˜áƒ¡Â დáƒáƒ¡áƒáƒ¬áƒ§áƒ˜áƒ¡áƒ˜áƒ“áƒáƒœ ირáƒáƒœáƒ›áƒ გáƒáƒáƒ¥áƒ¢áƒ˜áƒ£áƒ რთáƒáƒ•ისი დáƒáƒ›áƒžáƒ§áƒ áƒáƒ‘ლითი პáƒáƒšáƒ˜áƒ¢áƒ˜áƒ™áƒ კáƒáƒ•კáƒáƒ¡áƒ˜áƒáƒ¨áƒ˜. 428 წელს ირáƒáƒœáƒ›áƒ მეფáƒáƒ‘რგáƒáƒáƒ£áƒ¥áƒ›áƒ სáƒáƒ›áƒ®áƒ”თში. ცხáƒáƒ“ი იყრრáƒáƒ› áƒáƒœáƒáƒšáƒáƒ’იური ბედი ელáƒáƒ“რსáƒáƒ¥áƒáƒ თველáƒáƒ¡ დრáƒáƒšáƒ‘áƒáƒœáƒ”თს. ირáƒáƒœáƒ˜áƒ¡ შáƒáƒ°áƒ›áƒ მეტáƒáƒ“ áƒáƒ’რესიული, რელიგიური პáƒáƒšáƒ˜áƒ¢áƒ˜áƒ™áƒ˜áƒ¡ გáƒáƒ¢áƒáƒ ებრდáƒáƒ˜áƒ¬áƒ§áƒ. მáƒáƒœ გáƒáƒœáƒ˜áƒ–რáƒáƒ®áƒ ქáƒáƒ თლში, სáƒáƒ›áƒ®áƒ”თსრდáƒÂ
áƒáƒšáƒ‘áƒáƒœáƒ”თშიÂ
მáƒáƒ–დიáƒáƒœáƒáƒ‘áƒÂ გáƒáƒ”ვრცელებინáƒ. áƒáƒ› ქვეყნების დიდáƒáƒ–ნáƒáƒ£áƒ ები დáƒáƒ˜áƒ‘áƒáƒ ეს ირáƒáƒœáƒ˜áƒ¡ შáƒáƒ°áƒ˜áƒ¡ კáƒáƒ ზე. ქáƒáƒ თველთრშáƒáƒ ის იყრქვემრქáƒáƒ თლის პიტიáƒáƒ®áƒ¨áƒ˜Â
áƒáƒ შუშáƒ. სáƒáƒ›áƒ˜áƒ•ე ქვეყნის წáƒáƒ მáƒáƒ›áƒáƒ“გენელს, შáƒáƒ°áƒ›áƒ ქრისტიáƒáƒœáƒáƒ‘ის უáƒáƒ ყáƒáƒ¤áƒ დრმáƒáƒ–დეáƒáƒœáƒáƒ‘ის მიღებრმáƒáƒ¡áƒ—ხáƒáƒ•áƒ. ისინი იძულებულები გáƒáƒ®áƒ“ნენ უáƒáƒ ი ეთქვáƒáƒ— ქრისტიáƒáƒœáƒáƒ‘áƒáƒ–ე. მáƒáƒ— იმედი ჰქáƒáƒœáƒ“áƒáƒ— რáƒáƒ› სáƒáƒ›áƒ¨áƒáƒ‘ლáƒáƒ¨áƒ˜ დáƒáƒ‘რუნებულები კვლáƒáƒ• ქრისტიáƒáƒœáƒáƒ‘áƒáƒ¡ მიიღებდნენ. შáƒáƒ°áƒ›áƒ უკáƒáƒœ გáƒáƒ›áƒáƒ‘რუნებულ დიდáƒáƒ–ნáƒáƒ£áƒ ებს თáƒáƒœ გáƒáƒ›áƒáƒáƒ§áƒáƒšáƒÂ
მáƒáƒ’ვები, მáƒáƒ— ევáƒáƒšáƒ”ბáƒáƒ“áƒáƒ— გáƒáƒ”ვრცელებინáƒáƒ— მáƒáƒ–დიáƒáƒœáƒáƒ‘áƒ, დáƒáƒ”ხურáƒáƒ— ეკლესიები დრდáƒáƒ”წყáƒáƒ— ირáƒáƒœáƒ£áƒšáƒ˜ წეს-ჩვეულებების გáƒáƒ•რცელებáƒ. შáƒáƒ°áƒ›áƒ თáƒáƒ•ისთáƒáƒœ მძევლები დáƒáƒ˜áƒ¢áƒáƒ•áƒ, რáƒáƒ›áƒ”ლთრშáƒáƒ ის áƒáƒ შუშრპიტიáƒáƒ®áƒ¨áƒ˜áƒª იყáƒ. მáƒáƒ ტრსáƒáƒ›áƒ®áƒ”ბს 700 მáƒáƒ’ვი გáƒáƒ›áƒáƒáƒ§áƒáƒšáƒ. ქáƒáƒ თლს, სáƒáƒ›áƒ®áƒ”თს დრáƒáƒšáƒ‘áƒáƒœáƒ”თს უდიდესი სáƒáƒ¤áƒ თხე დáƒáƒ”მუქრáƒ, შáƒáƒ°áƒ˜áƒ¡ ბრძáƒáƒœáƒ”ბის შესრულების შემთხვევáƒáƒ¨áƒ˜ ეს ქვეყნები ირáƒáƒœáƒ˜áƒ¡ პრáƒáƒ•ინციáƒáƒ“ იქცეáƒáƒ“ნენ. მáƒáƒ’ვებმრჩáƒáƒ›áƒáƒ¡áƒ•ლისთáƒáƒœáƒáƒ•ე áƒáƒ¥áƒ¢áƒ˜áƒ£áƒ ი ქმედებრდáƒáƒ˜áƒ¬áƒ§áƒ”ს, áƒáƒ› ყველáƒáƒ¤áƒ”რს სáƒáƒ›áƒ®áƒ”თსრდრáƒáƒšáƒ‘áƒáƒœáƒ”თში áƒáƒ¯áƒáƒœáƒ§áƒ”ბები მáƒáƒ°áƒ§áƒ•áƒ. თáƒáƒ•იდáƒáƒœ áƒáƒ¯áƒáƒœáƒ§áƒ”ბრწáƒáƒ მáƒáƒ¢áƒ”ბით მიდიáƒáƒ“áƒ, მáƒáƒ’რáƒáƒ› ირáƒáƒœáƒ›áƒ შეძლრმისი ჩáƒáƒ®áƒ¨áƒáƒ‘áƒ. áƒáƒ¯áƒáƒœáƒ§áƒ”ბის დáƒáƒ›áƒáƒ ცხების მიუხედáƒáƒ•áƒáƒ“ შáƒáƒ°áƒ˜ იძულებული გáƒáƒ®áƒ“რáƒáƒ› გáƒáƒœáƒ–რáƒáƒ®áƒ•ისთვის დრáƒáƒ”ბით ხელი áƒáƒ”ღრ. ირáƒáƒœáƒ”ლებს მáƒáƒ™áƒáƒ•შირეები ჰყáƒáƒ•დრქვეყნის შიგნითáƒáƒª. ესენი იყვნენ ის დიდáƒáƒ–ნáƒáƒ£áƒ ები, რáƒáƒ›áƒšáƒ”ბიც ქáƒáƒ თლის გáƒáƒœáƒ›áƒ¢áƒ™áƒ˜áƒªáƒ”ბáƒ-გáƒáƒ«áƒšáƒ˜áƒ”რებáƒáƒ¨áƒ˜ მáƒáƒ¬áƒ˜áƒœáƒáƒáƒ¦áƒ›áƒ“ეგენი იყვნენ. ქვემრქáƒáƒ თლის პიტიáƒáƒ®áƒ¨áƒ˜Â
ვáƒáƒ სქენიერთ-ერთი მáƒáƒ—გáƒáƒœáƒ˜ იყáƒ.Â
482 წელს მეფის ბრძáƒáƒœáƒ”ბით ვáƒáƒ სქენი მáƒáƒ™áƒšáƒ”ს. ეს ირáƒáƒœáƒ”ლთრწინáƒáƒáƒ¦áƒ›áƒ“ეგ áƒáƒ¯áƒáƒœáƒ§áƒ”ბრიყáƒ. ირáƒáƒœáƒ”ლებს áƒáƒ£áƒ¯áƒáƒœáƒ§áƒ“ნენ სáƒáƒ›áƒ®áƒ”ბიც, ცნáƒáƒ‘ილი დიდებულისÂ
ვáƒáƒ დáƒáƒœ მáƒáƒ›áƒ˜áƒ™áƒáƒœáƒ˜áƒáƒœáƒ˜áƒ¡Â სáƒáƒ დლáƒáƒ‘ით. მáƒáƒ— უნდრშეერთებáƒáƒ“რჰუნების დრრáƒáƒ•ების ჯáƒáƒ ი. ჰუნებმრპირáƒáƒ‘რდáƒáƒáƒ ღვიეს დრმხáƒáƒšáƒáƒ“ 300-კáƒáƒªáƒ˜áƒáƒœáƒ˜ რáƒáƒ–მი გáƒáƒ›áƒáƒ’ზáƒáƒ•ნეს. თáƒáƒ•იდáƒáƒœ áƒáƒ¯áƒáƒœáƒ§áƒ”ბრწáƒáƒ მáƒáƒ¢áƒ”ბით მიდიáƒáƒ“áƒ, მáƒáƒ’რáƒáƒ› შემდგáƒáƒ› თáƒáƒ•ი იჩინრქáƒáƒ თველი დრსáƒáƒ›áƒ”ხი დიდებულების ღáƒáƒšáƒáƒ¢áƒ›áƒ. áƒáƒ›áƒáƒ¡áƒáƒ‘áƒáƒ¨áƒ˜ შáƒáƒ°áƒ›áƒ დáƒáƒ›áƒáƒ¢áƒ”ბითი ძáƒáƒšáƒ”ბი გáƒáƒ›áƒáƒ’ზáƒáƒ•ნრáƒáƒ¯áƒáƒœáƒ§áƒ”ბულთრწინáƒáƒáƒ¦áƒ›áƒ“ეგ. ვáƒáƒ®áƒ¢áƒáƒœáƒ’ი იძულებული გáƒáƒ®áƒ“რუკáƒáƒœ დáƒáƒ”ხიáƒ. მáƒáƒœ თáƒáƒ•ი სáƒáƒ›áƒ®áƒ”თის მთებს შეáƒáƒ¤áƒáƒ áƒ. ქáƒáƒ თველებისრდრსáƒáƒ›áƒ®áƒ”ბის ჯáƒáƒ მრვáƒáƒ®áƒ¢áƒáƒœáƒ’ის სáƒáƒ დლáƒáƒ‘ით გáƒáƒ“áƒáƒ¬áƒ§áƒ•იტეს გáƒáƒ“áƒáƒ›áƒ¬áƒ§áƒ•ეტი ბრძáƒáƒšáƒ გáƒáƒ დáƒáƒ‘ნის ველზე გáƒáƒ“áƒáƒ”ხáƒáƒ“áƒáƒ—. ბრძáƒáƒšáƒ˜áƒ¡ დრáƒáƒ¡ ღáƒáƒšáƒáƒ¢áƒ›áƒ იჩინრთáƒáƒ•ი. ჯáƒáƒ ის ნáƒáƒ¬áƒ˜áƒšáƒ›áƒ შურბრძáƒáƒšáƒáƒ¨áƒ˜ მიáƒáƒ¢áƒáƒ•რმეფე. ირáƒáƒœáƒ”ლებმრგáƒáƒ˜áƒ›áƒáƒ ჯვეს.484 წელს ქáƒáƒ თლში ირáƒáƒœáƒ”ლთრáƒáƒ®áƒáƒšáƒ˜ ჯáƒáƒ ი შემáƒáƒ•იდáƒ, ჯáƒáƒ ის სáƒáƒ დáƒáƒšáƒ¡ ნáƒáƒ‘რძáƒáƒœáƒ”ბი ჰქáƒáƒœáƒ“რვáƒáƒ ტáƒáƒœáƒ’ გáƒáƒ გáƒáƒ¡áƒáƒšáƒ˜ áƒáƒœ დáƒáƒ”პáƒáƒ¢áƒ˜áƒ›áƒ ებინრáƒáƒœ მáƒáƒ”კლáƒ. ირáƒáƒœáƒ˜áƒ¡ სáƒáƒ დáƒáƒšáƒ¡ მáƒáƒšáƒ” ეáƒáƒ®áƒšáƒœáƒ”ნ მáƒáƒ¦áƒáƒšáƒáƒ¢áƒ” áƒáƒ–ნáƒáƒ£áƒ ები. შექმნილი მძიმე ვითáƒáƒ ების გáƒáƒ›áƒ ვáƒáƒ®áƒ¢áƒáƒœáƒ’ი იძულებული შეიქმნრდáƒáƒ¡áƒáƒ•ლეთ სáƒáƒ¥áƒáƒ თველáƒáƒ¨áƒ˜ გáƒáƒ“áƒáƒ¡áƒ£áƒšáƒ˜áƒ§áƒ. ვáƒáƒ®áƒ¢áƒáƒœáƒ’ი გáƒáƒ კვეული ხნით იყრდáƒáƒ¡áƒáƒ•ლეთ სáƒáƒ¥áƒáƒ თველში დრშემდეგ კვლáƒáƒ• დáƒáƒ‘რუნდრქáƒáƒ თლში. áƒáƒ®áƒáƒšáƒ˜ ძáƒáƒšáƒ˜áƒ— გáƒáƒœáƒáƒ®áƒšáƒ“რბრძáƒáƒšáƒ ირáƒáƒœáƒ”ლთრწინáƒáƒáƒ¦áƒ›áƒ“ეგ. თáƒáƒ•ისი უკáƒáƒœáƒáƒ¡áƒ™áƒœáƒ”ლი ბრძáƒáƒšáƒ მეფემ სáƒáƒ›áƒ’áƒáƒ ის ველზე გáƒáƒ“áƒáƒ˜áƒ®áƒáƒ“áƒ. ბრძáƒáƒšáƒ˜áƒ¡ დრáƒáƒ¡ რáƒáƒ“ესáƒáƒª ვáƒáƒ®áƒ¢áƒáƒœáƒ’მრხელი áƒáƒ¡áƒ¬áƒ˜áƒ, რáƒáƒ—რმáƒáƒ®áƒ•ილი დáƒáƒ”კრრმტრისთვის, მáƒáƒ¡ სáƒáƒ™áƒ£áƒ—áƒáƒ მრმáƒáƒœáƒáƒ“ყáƒáƒ¤áƒ˜áƒšáƒ›áƒ ისáƒáƒ ი სტყáƒáƒ ცნრიღლიáƒáƒ¨áƒ˜. მეფეს იღლიáƒáƒ¨áƒ˜ ჯáƒáƒáƒ•ის პერáƒáƒœáƒ’ი გáƒáƒ ღვეული ჰქáƒáƒœáƒ“áƒ, მáƒáƒœáƒáƒ“ყáƒáƒ¤áƒ˜áƒšáƒ›áƒ ეს ყველáƒáƒ¤áƒ”რი იცáƒáƒ“რდრსáƒáƒ¡áƒ˜áƒ™áƒ•დილáƒáƒ“ დáƒáƒáƒ რმეფე. ვáƒáƒ®áƒ¢áƒáƒœáƒ’ გáƒáƒ გáƒáƒ¡áƒáƒšáƒ˜ სáƒáƒ¡áƒ¬áƒ áƒáƒ¤áƒáƒ“ მიიყვáƒáƒœáƒ”სÂ
უჯáƒáƒ მის ციხეში. მáƒáƒ’რáƒáƒ› მისი გáƒáƒ“áƒáƒ ჩენრშეუძლებელი იყáƒ. ვáƒáƒ®áƒ¢áƒáƒœáƒ’ი უჯáƒáƒ მáƒáƒ¨áƒ˜ გáƒáƒ დáƒáƒ˜áƒªáƒ•áƒáƒšáƒ. ვáƒáƒ®áƒ¢áƒáƒœáƒ’იÂ
სვეტიცხáƒáƒ•ლის ტáƒáƒ«áƒáƒ ში დáƒáƒ™áƒ ძáƒáƒšáƒ”ს.